NOOIT MEER SCHAATSEN OP DE BOERENWETERING

Verhalen over gisteren, vandaag en morgen

ONVOLTOOID VERLEDEN TIJD

Verhalen over m’n jeugd in de Rivierenbuurt

Eigenlijk is hij nooit helemaal weggeweest

Eigenlijk is hij nooit helemaal weggeweest. De oorlog bedoel ik, die van 40-45. Ze hebben wel geprobeerd hoor om ‘m te laten verdwijnen. Direct al nadat hij afgelopen was. Het leek wel of er was afgesproken om er niet meer over te praten. Als je dat maar lang genoeg zou volhouden dan werd hij vanzelf zoiets als de tachtigjarige oorlog of de Hoekse en Kabeljauwse twisten.
Maar echt lukken deed dat toch niet echt. Er was gewoon te veel gebeurd en na een jaartje of twintig zwijgen kwamen de eerste verhalen. Daarna was 40-45 niet meer weg te denken, vooral in de meimaand. (meer…)

Rembrandt

Of ik al naar Rembrandt was geweest schreef me gisteren een van de lezers.
Je bedoelt de late Rembrandt vroeg ik voor de zekerheid want een misverstand over de grote meester is gauw geboren.
Hij bedoelde inderdaad de huidige expositie in het Rijks waar het storm schijnt te lopen en ik vertelde hem dat ik het nog maar even aanzag. Proberen een tijdstip te ontdekken waarin je niet achter een rij van tien mensen dik moet proberen een glimpje van zijn werk op te vangen. (meer…)

74 JAAR GELEDEN

De herdenking van de Februaristaking
74 Jaar geleden vond de Februaristaking plaats. Om precies te zijn op 25 februari 1941.
Het verhaal over deze staking is al een eindeloos aantal malen verteld. Hoe duizenden mensen uit Amsterdam en omgeving hun werk neerlegden uit protest tegen de anti-joodse acties van de WA en de daarop volgende strafexpedities van de Grüne Polizei  tegen de joodse bevolking in Amsterdam.
De verontwaardiging die dit opriep leidde uiteindelijk tot een proteststaking die zich als een lopend vuur over de hele stad uitbreidde. Beginnend bij de tram gingen bedrijven, gemeentekantoren en winkels dicht. (meer…)

Nooit meer schaatsen op de Boerenwetering

Of ik wel eens had gevoetbald bij een van de clubs aan de Zuidelijke Wandelweg vroeg me laatst een leeftijdgenoot? Natuurlijk heb ik daar wel eens gevoetbald was m’n antwoord. Sterker nog, ik denk dat elke liefhebber van mijn leeftijd daar met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid wel een keertje een wedstrijd heeft gespeeld. Gewoon voor de club waarin hij zat of voor z’n school, tijdens het jaarlijkse hoogtepunt van de schoolwedstrijden.Er werden trouwens veel meer sporten beoefend aan de Wandelweg. Hockey, korfbal, tennis, cricket, zwemmen en misschien zelfs wel veldhandbal maar daar ben ik niet helemaal zeker van.
Eigenlijk lag het wel voor de hand dat die sportvelden daar lagen. Het was tenslotte de rand van de stad en traditioneel werd buitensport daar naartoe verbannen door de gemeente Amsterdam. Met uitzondering van korfbal moet ik daar aan toevoegen. Dat werd volgens een andere traditie in de vele speeltuinen gespeeld die de stad rijk was. (meer…)

De foto van mijn moeder

Wie kent niet de verhalen over de hongerwinter. En de hongertochten. Toen de hoeveelheid voedsel op een gegeven moment steeds geringer werd en honderden Amsterdammers er op uittrokken om te proberen buiten de stad een aanvulling op hun karige rantsoen te vinden. Lopend of op de fiets trokken ze de kop van Noord-Holland in. Sommigen zochten het nog verder en gingen naar de Veluwe en zelfs naar Overijssel. (meer…)

Zeventig jaar later

Van tijd tot tijd breng ik nog wel eens een bezoek aan de buurt waar ik in mijn jeugd woonde. De Rivierenbuurt en dan de Scheldestraat in het bijzonder. Er is daar heel wat veranderd maar nummer 101 in de Scheldestraat is er nog steeds. Met nog dezelfde huisdeur. Zelfs het gaatje in de deur, van het touwtje waarmee je ‘m kon opentrekken, was, hoewel dichtgemaakt met kneedbaar hout, nog zichtbaar. Als ik daar ben kan ik het niet laten om even in de deuropening te gaan staan; alsof de tijd heeft stilgestaan.
Maar diezelfde tijd heeft verder meedogenloos z’n werk gedaan. De bewoners van toen zijn vertrokken, overleden ook natuurlijk. Door de komst van het RAI-complex is de Scheldestraat een horecastraat geworden en bijna alle winkels uit m’n jeugd zijn verdwenen. (meer…)

Mijn buurman Eddy Karelsen

Volgend jaar is het zeventig jaar geleden dat we bevrijd werden. Het zal ongetwijfeld overal uitgebreid herdacht worden. Van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork, dat ook een project op stapel heeft staan, ontving ik een mailtje met het verzoek om daaraan mee te werken. Het gaat om een bijzonder project dat de naam Bevrijdingsportretten zal dragen.
De bedoeling is dat met behulp van korte omschrijvingen/beelden/herinneringen een gezicht wordt gegeven aan de kleine groep overlevenden die op 12 april 1945 door de Canadese bevrijders in het kamp werd aangetroffen. Eén van hen heette Elie Karelsen en tijdens hun vooronderzoek hadden de initiatiefnemers van het project ontdekt dat hij tijdens de oorlog onze bovenbuurman was. Ze waren zijn naam tegen gekomen in mijn website ‘De wereld van Gajus’.
Aan hun verzoek om mee te werken aan het bevrijdingsportret gaf ik natuurlijk gehoor. Het werd een zoektocht in het verleden die het volgende verhaal opleverde.

Elie Karelsen dus. Wie was hij, hoe zag hij eruit, wat was zijn beroep, was hij getrouwd?
Om met dat laatste te beginnen, ja, hij was getrouwd. Het was een gemengd huwelijk, Mischehe werd dat door de Duitsers genoemd. Daarbij was Elie joods, zijn echtgenote Rinie niet. Elie liet zich Eddy noemen en ik gebruik die naam in de rest van het verhaal. (meer…)

De bezienswaardigheden van deze wereld zijn minder ver weg dan je denkt

Een bezoek aan het Tropenmuseum stond al een tijdje op ons programma en geïnspireerd door een bijna zomers aandoende mooiweer-oprisping van de eerste novemberweek namen we gisteren de sneltram richting Linaeusstraat. Hoe lang was het geleden dat ik daar op bezoek was. Twintig jaar, veertig? Of was het in de tijd dat het nog Koloniaal Museum heette? Ik weet het niet meer. Lang geleden in ieder geval.
Even, voor ik losbarst, een kleine toelichting op wat dit museum te bieden heeft. Ze zeggen er zelf het volgende over: “Het Tropenmuseum bevat zowel traditionele als moderne (kunst)objecten, geluidsfragmenten en videobeelden en geeft een beeld van zowel de levende tradities als de geschiedenis van verschillende wereldculturen. Kern van het Tropenmuseum vormen de samengevoegde collecties van het 19e eeuwse Koloniaal Museum in Haarlem en de oude verzameling van het Ethnografisch Museum Artis.
De verzameling bevat ruim 175.000 voorwerpen en 80.000 historische foto’s. Naast schilderijen omvat het een collectie textiel uit Indonesië en vele objecten uit Nieuw-Guinea en Suriname.” (meer…)