De verdwenen kinderen

Hans Peter Siegfried Pick werd maar vijf dagen later dan ik, op 10 augustus 1933, geboren. Hij in Berlijn, ik in Amsterdam West. Martin Pick, zijn vader, kwam oorspronkelijk uit Polen en was op 10 juli 1932 in Berlijn getrouwd met Adelheid Alice Hirsch.
Als het echtpaar al hoopte op een gelukkige toekomst dan is die maar kort geweest. Op 30 januari 1933 kwam namelijk Adolf Hitler aan de macht als rijkskanselier van het Duitse Rijk. Krap twee maanden later, op 23 maart 1933 verwierf hij op grond van het aannemen van de zogenoemde Machtigingswet dictatoriale volmachten en werd de Rijksdag buiten spel gezet. Het betekende de invoering van een Nationaalsocialistische maatschappij zonder de mogelijkheid voor een controlerend parlement om in te grijpen.
Later in 1933 verschenen de eerste borden in de straten van Duitsland met opschriften als ‘Joden niet welkom’ en ‘Koop niet bij Joden’. De levensomstandigheden van de Joodse bevolking werden daarna geleidelijk zwaarder en bereikten een voorlopig dieptepunt tijdens de Kristallnacht op 9/10 november 1938.
De familie Pick besloot al eerder dan laatstgenoemde datum Duitsland te verlaten en vertrok naar Nederland. Op 3 april 1937 betrokken ze in Amsterdam een benedenhuis op nummer 118 in de Deurlostraat.
De familie kreeg de toevoeging Vr. op hun archiefkaart in het bevolkingsregister. De afkorting voor vreemdeling neem ik aan en bij vader Martin kwam de vermelding koopman te staan.

(meer…)

Das Spiel ist aus, Walter

“Hebben jullie zin om vrijdag naar de nieuwe film over Walter Süskind te gaan,” vroeg m’n schoondochter een week geleden. “Het is een speciale voorstelling die in Kriterion wordt georganiseerd. Als oud-medewerkers zijn we daarvoor uitgenodigd maar het lijkt me echt iets voor jullie. Na afloop is er ook nog een gesprek met een zoon van Piet Meerburg en de producent van de film.”
Als toelichting, Piet Meerburg is oprichter van het filmtheater en wordt als lid van het studentenverzet in de film geportretteerd.
Ik moest even nadenken over haar voorstel. M’n herinneringen aan de bezetting komen meestal niet overeen met de voorstelling die in Nederlandse films over die periode wordt gegeven maar we besloten toch om te gaan.
(meer…)

Over verzamelen

Las gisteren in de krant dat oud-nieuwslezer Fred Emmer z’n verzameling kamelen had weggedaan omdat z’n echtgenote allergisch was voor de stof waaruit die gemaakt waren. Of de keuze moeilijk was vertelde het verhaal niet.
Verzamel jij ook? Ik las dat het geschatte aantal verzamelaars in Nederland varieert tussen de een en twee miljoen. Dat het door zowel mannen als vrouwen wordt gedaan en dat er heel bekende bij zitten. Mevrouw Kröller-Müller van het bekende museum met die naam verzamelde schilderijen en daar hebben we nog steeds plezier van. Onze schavuit van Oranje hield het bij beeldjes van olifanten. Geen idee waar die na z’n overlijden gebleven zijn. De gepensioneerde eigenaar van de garage die ik een aantal jaren geleden voor het onderhoud van mijn Golf bezocht verzamelt tegenwoordig oude Fiats, Pauw van Witteman verzamelt vrouwen en als je even het internet induikt voor een leuk verzamelobject beland je in een bijna oneindige reeks van mogelijkheden.

(meer…)

Avrillaria

April in Amsterdam. En ongekend fraai voorzomerweer. Met een midweekje Parijs in het vooruitzicht een mooie gelegenheid om wat aan wandeltraining te doen en we besluiten om de binnenstad van Amsterdam als trainingsplaats te gebruiken. Zullen we dan eerst maar een stukje met de sneltram doen? We kiezen echter voor de auto die we ergens in de buurt van de RAI willen parkeren. Meestal is daar plaats genoeg. Alleen vandaag niet. Er is namelijk autoRAI en als oud-buurtbewoner weet ik wat daar het gevolg van is. Duizenden bezoekers die een parkeerplaats zoeken.
(meer…)

Nul op de schaal van Richter

Dinsdagavond 22 maart. Het is half tien. En weer was het lenteweer vandaag.
Overal schudt en borrelt het in de wereld maar in Nederland schijnt de zon en afgezien van de verontwaardiging over een stel zichzelf verrijkende bankdirecteuren en de misser met een marinehelikopter doen we of er niets aan de hand is.
(meer…)

De torens van Berlage

Op m’n lijstje van onderwerpen waarover ik ooit nog eens een artikeltje wil schrijven voor Het Geheugen van Plan Zuid, staan ook de torens van Berlage. Wat ik in dat geval onder torens versta kan ik het beste met een paar foto’s illustreren.

(meer…)

Jongensdroom

Ouderen onder jullie kennen waarschijnlijk het boek ‘Kees de jongen’ van Theo Thijssen wel. En jongeren hebben misschien de film gezien die op het boek is gebaseerd. Of de musical met de fantasiewereld van Kees Bakels, de hoofdpersoon in het verhaal.
In een van de hoofdstukken maken we kennis met Kees als postzegelverzamelaar. Geen gewone verzamelaar want net als met andere gebeurtenissen in zijn jongensleven bouwt hij er een droomwereld omheen waarin hij van alles beleeft. Op een gegeven moment had hij een album voor z’n verjaardag gekregen en droomde dan regelmatig weg boven de gedrukte voorbeelden op sommige bladzijden. De onbereikbaarste van alle zeldzame zegels leek hem wel de driehoekige die op de bladzijde voor Kaap de Goede Hoop werd afgebeeld. “Een schuine van de Kaap”, zo noemde hij hem en hij had ogenblikken dat hij zich het bezit van zo’n zonderlinge postzegel even indacht.

(meer…)

Vroeger of later

“Gemeente Amstelveen overweegt om nog maar eenmaal per twee weken huisvuil op te halen,” las ik in het plaatselijke dagblad en ik vroeg me af of dat betekende dat de vuilnisman op termijn helemaal zou verdwijnen. Net zoals de postbode, de stratenveger, de mensen van de plantsoenendienst, de melkboer, de bakker met bakkerskar, de schillenboer, de voddenman, de baanveger, de tramconducteur, de portier bij het kaartjesloket in de bioscoop, de verkeersagent, de telefooncel, de …

(meer…)

Alsof het gisteren gebeurde.

Amsterdam 8 mei – 8 november 1945

Deel 1.
Heb ik wel eens verteld dat ik graag in oude boeken snuffel? Over de geur van dat oude papier en de flitsen van herkenning als ik iets bekends tegenkom? Vast wel en het is waarschijnlijk de reden dat ik van vrienden laatst een grote plastic tas kreeg vol met oude boeken en tijdschriften. Het betrof niet zomaar een willekeurige verzameling maar een selectie van publicaties die rond de tweede wereldoorlog waren verschenen. Bewaard door een oma en gelukkig niet met het oude papier meegegeven.
(meer…)

Zaterdag

“Weet je dat er een gedicht van Annie M.G. Schmidt over het Scheldeplein bestaat?” vroeg m’n echtgenote me een paar maanden geleden. Ik wist het niet en nam me daarom voor om de door Annejet van der Zijl geschreven biografie waarin het betreffende gedicht is opgenomen, ook te lezen.
(meer…)