Inleiding
Hoe vaak ben ik eigenlijk al begonnen met mijn verhaal over de tweede wereldoorlog? Over het leven in de jaren die er aan voorafgingen, het onverwachte begin, de drie jaren dat we ondergedoken waren, de afloop? Drie maal, vijf keer? In ieder geval dateren de eerste pogingen al van een jaar of vijftien geleden en met onderbrekingen heb ik vanaf die tijd een kleine honderd pagina’s tekst geproduceerd. Het lukte me echter niet om er een afsluitend geheel van te maken. De geboorte van Morris, onze kleinzoon, die tot m’n verrassing als tweede naam de naam van m’n vader kreeg, gaf weer een duwtje in de goede richting maar zelfs deze gebeurtenis leidde niet tot het afronden van m’n verhaal. Toch knaagde het aan me dat er nog steeds een opdracht lag die niet voltooid was en het eerste echte jaar van dit millennium besloot ik om de gebeurtenissen uit de jaren ’40-’45 definitief op schrift te stellen. Als afsluiting van een periode. Het resultaat zond ik in afleveringen/hoofdstukken naar een aantal mensen. Om het ze kritisch te leten lezen, om me af te fluiten waar dingen te saai werden of om andere redenen niet konden, om zachtjes te applaudisseren waar het de toets van hun kritiek kon doorstaan. Was ik er daarna tevreden mee? We zijn nu drie jaar verder en het antwoord is dat ik het tijd vond om er nog een keer met de kam doorheen te gaan. Er bleven heel wat ‘haren’ achter maar er is ook sprake van een toename van de haardos. Ik heb aanvullingen geïmplanteerd om in haartermen door te gaan. Het resultaat ligt nu voor u. Kan ik hiermee definitief een punt zetten achter deze gebeurtenissen? Het wordt weer een ja en nee antwoord. Ik heb nog altijd het gevoel dat het beter kan, anders moet. En wie weet, gebeurt dat ooit nog een keer. Verschijnt ooit het boek van Gajus, of het boek van erJeetje, of misschien wel het boek van Ruud. Nog een laatste opmerking tot besluit bij dit verhaal. In deze verhalen heb ik het over Duitsers als ik de ‘bezoekers’ uit ons Oostelijk gelegen buurland bedoel. ‘Moffen’, de benaming die in die dagen gebruikelijk was, gebruik ik alleen waar een uitspraak of tekst uit die tijd aangehaald wordt.
December 2004
Ruud Jansen
Aangepast en uitgebreid januari 2010
Voorzien van aanvullingen februari 2012